هفته جهانی شیرمادر، فواید و تاثیرات روانی شیردهی توسط مادر

هفته جهانی شیرمادر

ا تا ۷ آگوست، مطابق با ۱۱ تا ۱۷ مرداد ماه هرسال، از طرف یونیسف و سازمان جهانی بهداشت، هفته جهانی شیر مادر نامگذاری شده و هرسال در این ایام، باهدف افزایش اطلاع رسانی درباره فواید شیردهی توسط مادر برای کودکان ومادران، فعالیتهای متنوعی برگزار می گردد.

 به همین مناسبت در این مقاله تلاش شده تا به طور خلاصه به برخی از جنبه‌های روانی شیردهی توسط مادر برای نوزاد و همچنین مادر اشاره شود.

فواید شیر مادر برای نوزاد و مادر:

 در مورد فواید جسمی شیردهی توسط مادر برای نوزاد مطالب زیادی گفته شده. در این مقاله به بررسی فواید روانی شیر مادر برای مادر و نوزاد می پردازیم.

هفته -جهانی- شیرمادر

فواید تغذیه باشیرمادر برای نوزاد

در شیردهی توسط مادر به دلیل تماس پوست با پوست و لمس فیزیکی، همینطور برقراری تماس چشمی و حتی احساس بوی مادر توسط نوزاد، در آغوش گرفتن، و شنیدن صدای قلب مادر که در دوران جنینی یکی از نزدیکترین اصوات شنیده شده توسط نوزاد می باشد، از جمله عواملی هستند که در برقراری ارتباط عاطفی بین مادر و نوزاد و افزایش دلبستگی ایمن در کودک موثر می باشد. این دلبستگی کمک می‌کند کودک در آینده و ئر بزرگسالی، ارتباطات امن و سالم تری دراجتماع و با اطرافیان برقرار کند.

بررسی‌ها نشان داده‌اند در نوزادانی که از طریق شیر مادر تغذیه می شوند اضطراب و افسردگی به مراتب کمتر از سایر کودکان دیده شده، واگر عوامل مستعد کننده ای مثل از دست دادن والدین اتفاق بیفتد، این کاهش تا میزان سه برابر به چشم می خورد. به علاوه ناسازگاری های رفتاری و پرخاشگری کمتر در کودکان تغذیه شده با شیر مادر به چشم می خورد.

 محققان سوئدی روی ۹۰۰۰ کودک ۵ تا ۱۰ ساله بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که در این کودکان که به طریقه شیردهی با شیر مادر تغذیه شده بودند خشم و عصبانیت و پرخاشگری کمتری دیده می‌شد. در یک تحقیق گسترده  دیگرکه در دانشگاه آکسفورد صورت گرفت و ۱۰ هزار مادر و نوزاد تحت بررسی قرار گرفتند مشخص شد در سالهای آینده در بچه هایی که با شیر مادر تغذیه شده بودند مشکلات رفتاری مثل عدم کنترل پذیری هیجانی، بی قراری، دروغگویی و دزدی تنها در ۶ درصد موارد دیده شد در حالی که در کودکانی که توسط شیر خشک تغذیه شدند این میزان به ۱۶ درصد می رسید.

 در سایر بررسی ها نشان داده شد نوزادانی که از شیر مادر تغذیه کردند میزان بهره هوشی بیشتری از نوزادان تغذیه شده با شیرخشک داشتند که شاید به دلیل وجود اسیدهای چرب خاصی در شیر مادر است که در در رشد بهره هوش کودکان تاثیر گذار می باشد و این تفاوت در نوزادان نارس بیشتر به چشم می خورد.

 به علاوه در این کودکان اضطراب جدایی که به طور طبیعی از حدود ۱۸ ماهگی شروع میشود کمتر اتفاق می افتد.

فواید- تغذیه- باشیرمادر

فواید تغذیه باشیرمادر برای مادر

 فواید شیردهی توسط مادر برای مادر به دلیل افزایش ترشح هورمون هایی مثل اکسی توسین که به هورمون عشق و محبت معروف است و دوپامین که هورمون سرخوشی و نشاط می باشد، اضطراب و افسردگی در این مادران کمتر به چشم می خورد به خصوص اختلال شایع ای به نام افسردگی پس از زایمان که به دلیل نوسانات هورمونی در مادرانی که به تازگی زایمان کرده اند به چشم می‌خورد، در مادرانی که نوزادشان را شیر می دهند کمتر اتفاق می افتد.

 همچنین احتمال کمتربروز بیماری هایی مثل سرطان پستان و تخمدان، همینطور رعایت بیشتر بهداشت فردی توسط مادران و پرهیز ایشان از رفتارهای پرخطری مثل مصرف سیگار، الکل، مصرف بی‌رویه داروها و…  باعث می شود مادران از سلامت جسمانی بیشتری هم برخوردار باشند.

بدلیل رابطه عاطفی عمیق تری که بین مادر و نوزاد برقرار می‌شود، مادر احساس رضایت بیشتری از مادر بودن داشته و احساس مسئولیت بیشتری در مقابل نوزادشان دارند. افزایش هوشیاری و حس مسئولیت پذیری مادران کمک می کند زودتر به شرایط جدید بعد از به دنیا آمدن کودک که همراه با مشکلات جدید می باشد خو گرفته و با آن کنار بیایند.

 چه عواملی بر شیردهی موفق توسط مادر تاثیر گذار است؟

 شرایط و وضعیت روانی مادر می‌تواند نقش موثری در شیردهی موفق مادر به نوزاد ایفا کند. استرس و اضطراب مادر در این میان عامل تاثیرگذاری به نظر می‌رسد مادرانی که درگیر استرس و اضطراب هستند شاید بطور واضحی دچار کاهش تولید شیر نشوند، اما جریان یافتن شیردر ایشان مشخصا دچار مشکل می‌شود.

افزایش ترشح هورمون های استرس مثل کورتیزول و آدرنالین و نورآدرنالین می تواند در دراز مدت عوارض منفی برای مادر و نوزاد به همراه داشته باشد. همینطور مادرانی که دچار استرس هستند فرصت و زمان کافی برای شیردهی در اختیار نوزاد نمی گذارند و به همین دلیل برقراری رابطه عاطفی بین مادر و نوزاد دچار مشکل می‌شود.

 از علائم وجود اضطراب در مادر بی خوابی، کم وزنی. شیر نخوردن، گریه های طولانی و دل درد های نوزاد می باشد.

راهکارهای پیشنهادی برای رفع اضطراب مادر و کمک به شیردهی

  همراهی اعضای خانواده و اجتماع و محل کار برای در اختیار داشتن زمان کافی و بدون استرس برای شیردهی به نوزاد ا

ستفاده از راهکارهایی مثل افزایش تحرک و ورزش

آرام سازی ذهن با روش هایی مثل ذهن آگاهی تصویرسازی یوگا

 استفاده از موسیقی برای آرامش بیشتر

نهایتا دوش گرفتن روزانه و تغذیه مناسب و کافی سرشار از انواع ویتامین ها می توانند در شیردهی موفق مادر نقش موثری داشته باشد.

 در پایان اشاره می کنم توصیه های مکرر و اکید برای شیردهی توسط مادر و ذکر مزایای متعدد آن نباید باعث شود تعداد اندکی از مادرانی که نمی توانند شیردهی موفقی داشته باشند و این نکته به تایید پزشک معالج رسیده دچار یاس. ناامیدی و افسردگی شوند. چرا که برقراری ارتباطات عاطفی و جنبه‌های روانی شیردهی توسط شیر مادر. ازراه افزایش نزدیکی و شبیه سازی تمام جنبه‌های شیردهی طبیعی از طریق پستان، مثل در آغوش گرفتن، لمس فیزیکی، تماس چشمی و … می تواند تا حد زیادی جبران عدم توانایی در شیردهی از طریق پستان را فراهم سازد.

دکتر مریم حاجی لو.  پزشک، متخصص روانشناسی سلامت

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.