چگونه برای کودکان قانون بگذاریم ؟

ما خیلی وقتا یه سری قانون برای بچه هامون میذاریم یا بهشون دستور میدیم ولی گوش نمیکنن. مثلا میگیم “باید قبل غذا خوردن دستاتو بشوری.”

یا مثلا”برو تکلیفت رو بنویس”.

اینجا می‌خواهیم در مورد یه سری پیش‌آیندها در دستور دادن به بچه ها حرف بزنیم. پیش آیند ها یعنی اتفاقی که قبل اون رفتار رخ میده. یعنی ما یه سری اصول داریم که اگر رعایت بشه بچه دستورات رو راحت تر گوش میکنه.

  1. دقیق و واضح دستور رو بگید. مثلا به جای برو اتاقت رو مرتب کن، بگیم برو پنج تا از اسباب بازی هات رو جمع کن.
  2. تن صدای مهربون و لطفا گفتن! به جای لحن دعوایی و غرغری.
  3. انتخاب دادن. مثلا تکلیفتو الان انجام میدی یا وقتی برگشتیم. برو لباس سبزت یا اون قرمزه رو بپوش.
  4. کمک پیشنهاد بدیم. وقتی که خیلی طول میکشه که دستور مارو گوش کنه میشه کمک پیشنهاد کرد. مثلا برو کتاباتو بیار منم کمکت میکنم تکلیفتو بنویسی.
  5. بچه ها رو وارد یه چالش بازی بکنید. مثلا در مورد بچه ای که خیلی آماده شدنش رو طول میده، با یه لبخند شیطنت آمیز میتونیم بهش بگیم عمرا بتونی زیر دو دقیقه کفش و کلاهتو بپوشی!

بیشتر بخوانید :  درمان اضطراب اجتماعی

 

ابزار دیگه ای که میخوام راجع بهش توضیح بدم بعد از پیش آیند ها، وقتیه که ما دوست داریم یه رفتاری رو کودکمون انجام بده و میخوایم اون رفتار رو ایجاد کنیم .چه راه هایی داریم؟

  1. 1. شکل دهی: خیلی وقتا کاری که ما از بچه میخایم شاید لازم باشه به قسمت های کوچیک تر تقسیم بشه. مثلا ازش انتظار داریم هر وقت که غذا خوردنش تموم شد، توی جمع کردن سفره کمکمون کنه. به جاش، ازش بخواهیم فقط بشقاب خودشو جمع کنه و حتما وقتی اینکار رو انجام داد بهش توجه کنیم و تشویقش کنیم!

 

سوالی که خیلی وقتا اینجا مطرح میشه اینه که والدین میگن ” بچه من میدونه که باید اتاقشو مرتب کنه، یا غذاشو تموم کنه، یا… ولی نمیکنه! چرا اصلا باید از تکنیک شکل دهی استفاده کنم؟

و جواب اینه که خیلی طبیعیه که اون بدونه و انجام نده! ما آدم بزرگا هم میدونیم مثلا ورزش کردن خیلی برای سلامتی خوبه، ولی خیلی وقتا ورزش نمی‌کنیم! پس فقط دونستنش اصلا مساوی با انجامش نیست. و لازمه که حتما از قدم های کوچیک شروع کنیم و هر قدم رو تشویق کنیم.

 

  1. 2. راه بعدی اینه که ما رفتاری که می‌خواهیم بچه انجام بده رو خودمون “مدل سازی” کنیم. یعنی توی یه موقعیت امن با نمایش و بازی اون مساله ای که می‌خواهیم بچه توش تقویت شه رو شبیه سازی کنیم که وقتی واقعا اتفاق افتاد بچه بدونه باید چکار کنه.

مثلا بچه ای که مساله کنترل خشم داره و وقتی ناکام میشه شروع به پرخاش میکنه. هدفمون اینه که وقتی عصبانی میشه به کسی آسیب نزنه. حالا چه قدم هایی باید برداریم؟

 

یک. رفتار هدف  رو انتخاب کنیم. مثلا “عصبانی بشه ولی کسی رو نزنه.”

دو. توضیح بازی به بچه : ” میخوایم عصبانی بازی کنیم، مثلا من بهت میگم تلویزیون دیدن بسه، تو عصبانی میشی ولی منو نمیزنی،  باشه؟ شروع کنیم؟!”

سه. بازی کنیم! ( مثل خاله بازی باهم نمایش اجرا میکنیم ، بچه مثلا تلویزیون میبینه و ما متوقفش میکنیم).

چهار. تشویق کنیم : آفرین! تو عصبانی شدی ولی منو نزدی!

 

بیشتر بخوانید : بررسی انواع مهارتهای زندگی و نقش آن ها در زندگی

 

  1. 3. راه بعدی برای ایجاد یه رفتار مطلوب در کودک الگودهی هست.

این یعنی وقتی ما دوست داریم که کودکمون کاری رو انجام بده، خودمون انجام بدیم و کودک در معرض دیدن اون رفتار از ما باشه. مثلا دوست داریم که کودکمون کتاب بخونه، خودمون گاها توی خونه کتاب بخونیم. یا مثال سخت تر، دوست داریم با خواهر یا برادرش مهربون باشه، ١)اول مشخص کنیم مهربونی یعنی چی و چه اجزائی داره. و ٢) اون رفتار ( و حتما فعلا يه کار آسون و عینی) رو الگو دهی کنیم و ٣) کوچکترین کاری که کودک مثل ما انجام میده رو تشویق کنیم و بهش توجه کنیم.

 

نویسنده : سارا سادات عربی زنجانی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.